آن نخستین فضانورد جهان؛ آن سوار بر وُستُک شده و سفر کرده به گرداگرد جهان؛ آن بر همه هواپیماهای زمان خویش خلبان؛ آن کوته قامتِ همیشه خندان؛ آن عزیز دردانه کِرولُفِ جان؛ آن متولد ماه اسفندگان؛ آن درگذشته ماه فروردینگان؛ آن زادهشده در خانواده دهقان؛ آن رفیق گرمابه و گلستان گِرمان؛ آن شجاع دل همیشه قهرمان؛ آن نخستین گردنده بر دور زمین و زمان؛ آن سفر کرده به کون و مکان؛ شیخنا و مولانا ابوالفضانورد دوران، یوری ابن الکس گاگارین رحمت الله علیه.
—***—
گویند روزی یوری با جمعی از رفقای اهل دل در اتاقی نشستندی و به گردی و تختی زمین همی فکر کردندی که ناگه کرولف بر آنها وارد گشت و بانگ برآورد که همه به خط شوید. جمع رفقا نیز به خط شده و کرولف نگاهی خریدارانه به آنها کرد و گفت هر آنکه قدش از همه کوتاهتر بود، با من بیاید.
یوری لبخندی زد و به پیش رفت. کرولف او را بگفت سفینه ما کوچک است و هر کس در آن نتوان جلوس کردندی. تو را در آن نشانندی و اگر جای شدی، سفرت به فضا بخیر باشد. یوری را در وُستُک نشاندند و دیدند که همه چیز به قاعده بودندی و او اینگونه به مقام همایونی نخستین فضانورد جهان بدل گشتندی.
—***—
روایت است زمانی که او بر گرداگرد مدار زمین همی وارد گشت، به رفقایش پیام داد که زمین گرد است و من از دیدن این همه زیبایی به شگفت آمدهام. بیایید همانا زمین را حافظ باشیم. جملگی یاران او در اتاق فرمان از شنیدن این سخن نغز به وجد آمده و چون جنبهشان کم بود، جامهها دریدندی و سر به بیابانهای بایکانور نهادندی؛ که روایت است برخی را در حوالی بلد مسکو به ضرب گلوله متوقف کردندی.
نقل است که پس از بازگشت یوری، قاطبه امرا و رعایا در اقصی نقاط بلاد جهان به جشن و پایکوبی پرداختندی، گاو و گوسفندها قربانی کردندی و در دل تمام اهل دلان عزیز گشتندی.
پایان/
—***—
پینوشت
یوری گاگارین، نخستین فضانورد جهان در 12 آوریل 1961، با فضاپیمای وُستُک – 1، از خاک شوروی سابق به فضا اعزام شد. سالهاست علاقهمندان به دانش و فناوری فضایی، سالگرد این رویداد تاریخی را با نام شب یوری گرامی میدارند و به این مناسبت سخنرانیها، نمایشگاهها و رویدادهای مختلف علمی – ترویجی برگزار میکنند.